Start
Aktualności
PIKNIK LATO NA WSI "ARTYSTYCZNE PODWÓRKO" PDF Drukuj Email
wtorek, 17 czerwca 2014 16:56

piknik lato na wsi th

 
Noc Muzeów w Krasnymstawie PDF Drukuj Email
wtorek, 13 maja 2014 17:17

noc muzeow 2014 th

 
XXIV Wiosenny Młodzieżowy Pokaz Koni Czystej Krwi Arabskiej PDF Drukuj Email
piątek, 09 maja 2014 19:04

xxiv pokaz koni bialka th

 
Majówka Ludowa PDF Drukuj Email
czwartek, 08 maja 2014 17:07

majowka ludowa 2014 th

 
Imieniny Stanisława Bojarczuka PDF Drukuj Email
wtorek, 06 maja 2014 18:14

W dniu 8 maja 2014 r. o godz. 12.00 na Rynku Miejskim, przy pomniku poety Stanisława Bojarczuka, rozpocznie się interesujące wydarzenie, sygnowane przez organizatorów jako Imieniny Stanisława Bojarczuka.

W programie przewidziano m.in. odegranie „Sto lat" przez Młodzieżową Orkiestrę Dętą KDK, czytanie sonetów przez krasnostawian, ciekawe informacje z życia Bojarczuka a także spotkanie z wnuczką poety.

Uroczystość odbędzie się w pierwszą rocznicę uroczystego odsłonięcia pomnika znakomitego krasnostawskiego wieszcza Stanisława Bojarczuka, ufundowanego przez Okręgową Spółdzielnię Mleczarską w Krasnymstawie z okazji 100-lecia jej istnienia.

Warto tu dodać, iż inspiratorem koncepcji i wiodącym orędownikiem powstania pomnika Stanisława Bojarczuka (1869–1956) w Krasnymstawie był poeta i prozaik, zarazem animator kultury Mariusz Kargul (1976-2013).

 

plakat bojarczuk 2014

 
Europejska Majówka z Karpiem PDF Drukuj Email
wtorek, 22 kwietnia 2014 16:25

majowka z karpiem 2014

 
Ludowe obyczaje wielkanocne na terenie powiatu krasnostawskiego PDF Drukuj Email
piątek, 18 kwietnia 2014 19:29

ludowe obyczaje wielkanocne

Święta wielkanocne obejmują liczne dawne tradycje. Niektóre z praktykowanych zwyczajów wywodzą się jeszcze z czasów przedchrześcijańskich, niosąc w sobie echa niezwykle ważnych niegdyś obrzędów roku rolniczego praktykowanych w ramach obchodzonych przez plemiona słowiańskie Jarych Godów. Niektóre przetrwałe wielkanocne tradycje wywodzą się z przedchrześcijańskiej słowiańszczyzny. Związane były one z zakończeniem zimy i powitaniem wiosny, z czasem zostały w różnym stopniu schrystianizowane i włączone do elementów kultury chrześcijańskiej.

Współcześnie spotykane praktyki wielkanocne z jakimi mamy do czynienia na terenie powiatu Krasnostawskiego - w rezultacie wielowiekowej unifikacji, a także mieszania się różnorodnych lokalnych zwyczajów - zasadniczo są zbliżone do tych spotykanych współcześnie w innych regionach Polski.

Wielki tydzień - kulminacyjny czas obchodów męki i zmartwychwstania - rozpoczyna się od Niedzieli Palmowej (zwanej niegdyś również Kwietną Niedzielą), kiedy to wierni święcą zdobne palmy. Tu należy się wyjaśnienie, odnośnie nazwy "palma" która w rzeczywistości wywodzi się ze stosowanego niegdyś określania dla wiechy; kwiatu trzciny pospolitej, stanowiącej jeden z podstawowych elementów tradycyjnej wielkanocnej palmy. Podstawą konstrukcji tradycyjnych palm były gałązki wierzbowe z baziami, do ozdobienia służyły – poza wspominanym kwiatem trzciny - rośliny wiecznie zielone: bukszpan, barwinek, borówka, widłak, sosna, cis, tuja. Ponadto czasem stosowano świeże lub bibułkowe kwiaty i wstążki. Współcześnie rynek zdominowały palmy w stylu wileńskim, wykonane z zasuszonych, często barwionych, kwiatów, mchów i traw.

Niegdyś, w niedzielę palmową, po powrocie z kościoła, symbolicznie uderzano palmą domowników, wypowiadając przy tym słowa: "Palma bije, nie zabije, ale zdrowie da". Palmy wielkanocne wyraźnie odgrywają istotną rolę, wykraczającą poza ramy świąt wielkanocnych. Palmy zwyczajowo przechowywano, umieszczając je np. za świętymi obrazami – co miało chronić domostwo od ognia i piorunów. Innym niezwykle ciekawym zwyczajem, wciąż jeszcze spotykanym na terenie powiatu Krasnostawskiego (min. w okolicach Dworzysk czy Orłowa murowanego) jest umieszczanie palm - po niedzielnym wielkanocnym śniadaniu - za gospodarstwem w polu, w zasiewach pszenicy, co ma przynieść "urodzaj i dobry chleb".

Wielki poniedziałek i wtorek to zwyczajowy czas porządków w domostwach. W wielką środę niegdyś palono ogniska - aby mogły się przy nich ogrzać dusze zmarłych. Następnego dnia pozostawiano dla zmarłych misy z jedzeniem. W Wielką Sobota następuje święcenie pokarmów (tzw. święconka), które spożywane są dopiero podczas niedzielnego uroczystego wielkanocnego śniadania. Samo śniadanie było jak i jest posiłkiem w miarę możliwości obfitym, mającym wręcz charakter obżarstwa. Istotną rolę odgrywały jajka, którymi się przy stole symbolicznie stukano lub się nim dzielono.

Jajka - jako symbol początku; życia - a także zwyczaj ich malowania to nieodłączny element świąt wielkanocnych. Sama tradycja zdobienia jaj kurzych, rzadziej gęsich czy kaczych, sięga w Polsce co najmniej wczesnego średniowiecza będąc wspólnym wszystkim Słowianom zwyczajem wiosennym. Malowaniem jajek zajmowały się tylko kobiety, które wypędzały z izb każdego przybysza płci męskiej. Obecnie na terenie powiatu Krasnostawskiego wykonuje się głównie kraszanki (pisanki barwione jednolicie), pisanki drapane (drapanki), rzadziej zaś właściwe pisanki wykonywane metodą batikową – poprzez pisanie (rysowanie) wzorów gorącym woskiem a następnie zanurzaniu jaja w barwniku.

Lokalnym folklorem jest również zwyczaj zwany "Meus" w ramach którego po śniadaniu wielkanocnym, mieszkańcy kilku okolicznych wiosek: Olesin, Kolonii Wielobycz, Kolonia Bobrowe, Majdan Krzywski, Jaślików i Niemienice, zbierali się w lesie pomiędzy swymi wioskami, gdzie po obmyciu się w źródle, we wspólnym gronie spożywano przyniesione jadło. Poza żywnością i trunkami zabierano ze sobą również instrumenty muzyczne. "Meus" stanowi nawiązanie do Emaus – biblijnej miejscowości do której wędrowali apostołowie po zmartwychwstaniu Jezusa, i gdzie wraz z nim spożywali posiłek. Zwyczaj ten posiada również pewne nawiązania do krakowskiej tradycji Emaus która była w XIXw. wielkim, uroczystym spacerem mieszczan krakowskich po całym dniu siedzenia za stołem, przeprowadzanym na pamiątkę wyżej wspomnianej historii biblijnej. Krakowski Emaus przerodził się z czasem w ludową zabawę i rodzaj odpustu.

Lany poniedziałek, Śmigus-dyngus, zwany dawniej również dniem św. Lejka, to w rzeczywistości relikt dwóch odrębnych zwyczajów. Śmigus oznaczał chłostanie rózgą, wierzbową gałązką lub palmą. Dyngus zaś oblewanie - szczególnie panien - wodą. Aby nie zostać nadto oblanym, stosowano wykupywanie się za pomocą pisanek, a także innych datków ze świątecznego stołu. Z kolei w środowiskach dworskich zwyczaj oblewania się wodą zmodyfikowano zastępując wiadra z wodą kilkoma kroplami perfum. W ten sposób realizowano tradycję bez uszczerbku dla zdrowia, wyglądu i sukienek śmigusowych ofiar.

Przytoczone powyżej przykłady tradycyjnych obyczajów wielkanocnych oddają tylko w pewnym stopniu bogactwo kulturowe regionu. Niestety, zwyczaje wielkanocne ulęgają postępującemu zapomnieniu i spłyceniu, ograniczając się do elementów najbardziej typowych i często bezrefleksyjnych jak święcenie palm i pokarmu, a także oblewanie się wodą, bez wchodzenia w sferę magiczną i obrzędową dawnego ludowego obyczaju.

 

Tomasz Chuszcza
Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania
„Krasnystaw Plus"

 
«pierwszapoprzednia12345678910następnaostatnia»

Strona 6 z 15
________________________________________________________________________________

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Leader

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013


Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Europa inwestująca w obszary wiejskie
Strona współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Działania 431 "Funkcjonowanie Lokalnej Grupy Działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja" osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
 

Kalendarz wydarzeń

logo chata w kole

 

Copyright © 2018 Miejsca Pełne Uroku. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem dostępnym na licencji GNU GPL.